ตัวคุ่น หรือที่หลายคนเรียกว่า ´ริ้นดำ

โดยทั่วไป ตัวคุ่น (ริ้นดำ) จะระบาดมากในช่วงฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาว เพราะเป็นช่วงที่มีน้ำไหลและความชื้นสูง เหมาะกับการวางไข่และเจริญเติบโต

ลักษณะของตัวคุ่น (ริ้นดำ)

• ขนาดเล็กมาก ประมาณ 1–5 มิลลิเมตร

• สีดำหรือเทาเข้ม ลำตัวอ้วนสั้น คล้ายแมลงวันตัวจิ๋ว

• ปีกใส 1 คู่ บินได้แต่ไม่เร็วมาก

• ลำตัวนูนโค้ง ดูป้อม ๆ

• ตัวเมียกัดดูดเลือด เพื่อใช้ในการวางไข่

• มักพบใกล้น้ำไหล เช่น ลำธาร น้ำตก หรือพื้นที่ชื้น

จุดสังเกตสำคัญ : เวลากัดจะรู้สึกเจ็บทันที และมักทำให้ผิวหนังบวม แดง คัน มากกว่ายุงทั่วไป

อาการเมื่อโดนกัด

• เจ็บทันทีตอนโดนกัด (ต่างจากยุงที่มักไม่รู้สึกตอนแรก)

• บวม แดง คันมาก

• บางคนอาจบวมแข็งหรืออักเสบหลายวัน

• ถ้าแพ้รุนแรง อาจบวมมาก มีไข้ หรือปวดศีรษะ (พบไม่บ่อย)

แตกต่างจากยุงตรงที่ลำตัวสั้นอ้วนกว่า บินช้ากว่า กัดแล้วรู้สึกเจ็บทันที และมักออกหากินในเวลากลางวันมากกว่ายุงทั่วไป

วิธีป้องกันตัวคุ่น (ริ้นดำ)

- สวมเสื้อแขนยาว กางเกงขายาว เมื่อต้องอยู่ใกล้ลำธาร น้ำตก หรือพื้นที่ชื้น

- ทายากันแมลง บริเวณผิวหนังที่เปิดเผย

- หลีกเลี่ยงพื้นที่น้ำไหลช่วงที่แมลงชุกชุม โดยเฉพาะตอนกลางวัน

- ปิดมุ้งลวดหรือใช้มุ้ง หากพักในพื้นที่เสี่ยง