รู้จัก HPV และการป้องกันอย่างถูกวิธี

HPV (Human Papillomavirus) เป็นไวรัสที่ติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธ์และเป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งปากมดลูก ซึ่งพบมากเป็นอันดับ 5 ในผู้หญิงไทย มีผู้ป่วยใหม่ปีละกว่า 5,000 คน และเสียชีวิตเฉลี่ยวันละ 6 คน

**อันตรายเพราะส่วนใหญ่ไม่แสดงอาการในระยะแรก และบางสายพันธุ์ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์จนเป็นมะเร็งได้**

การติดเชื้อ HPV กว่า 90% มาจากการมีเพศสัมพันธ์

การติดเชื้อ HPV ส่วนใหญ่กว่า 90% เกิดจากการมีเพศสัมพันธ์ เพราะไวรัสแพร่ผ่านการสัมผัสผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศที่มีแผลเล็ก ๆ ระดับไมโคร ซึ่งเกิดขึ้นได้ง่ายระหว่างกิจกรรมทางเพศ ไม่ว่าจะด้วยวิธีใดก็ตาม

ความเชื่อที่ว่าการใช้ห้องน้ำสาธารณะหรือใช้ของร่วมกันทำให้ ติดเชื้อ HPV “มีโอกาสน้อยมาก” เนื่องจากไม่ค่อยมีการสัมผัสบริเวณที่เชื้อเข้าสู่ร่างกายโดยตรง ที่น่ากังวล คือ เมื่อได้รับเชื้อแล้ว มักไม่แสดงอาการ ทำให้ไม่รู้ตัวว่าติดเชื้อมานานเท่าไรแล้ว ดังนั้นการตรวจคัดกรองสม่ำเสมอจึงสำคัญมาก เพื่อค้นหาความผิดปกติแต่เนิ่นๆ ก่อนลุกลามเป็นหูดหรือมะเร็งปากมดลูกได้

ติดเชื้อ HPV หรือพบเซลล์ผิดปกติ ไม่ได้เป็นมะเร็งทันที

การตรวจคัดกรองเป็นเพียงการค้นหากลุ่มที่มีความเสี่ยง! ไม่ใช่การวินิจฉัย เมื่อผลตรวจ HPV ออกมาผิดปกติ หมายความว่ามีการเปลี่ยนแปลงที่ควรติดตามหรือทำการตรวจเพิ่มเติม โดยแพทย์จะประเมินและเฝ้าดูอาการ นัดมาตรวจซ้ำ หรือส่องกล้องขยายปากมดลูกต่อไป โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่ไม่พบมะเร็ง และเซลล์เหล่านี้มักกลับสู่ปกติเมื่อร่างกายกำจัดเชื้อ HPV ได้

• ห่างไกล HPV ด้วยวัคซีน ยิ่งฉีดไว ยิ่งได้ผลดี ผู้ชายก็ฉีดได้
• วัคซีน HPV ช่วยป้องกันการติดเชื้อที่เป็นสาเหตุสำคัญของ #มะเร็งปากมดลูกและโรคหูด ยิ่งฉีดเร็ว ยิ่งได้ผลดี
• โดยเฉพาะในกลุ่มอายุ 9 - 14 ปี ที่ควรฉีด 2 เข็ม เพราะภูมิคุ้มกันตอบสนองดีที่สุดและมักยังไม่เคยมีเพศสัมพันธ์
• ส่วนผู้ที่อายุ 15 - 46 ปี ยังฉีดได้ แต่ต้องฉีด 3 เข็ม และประสิทธิภาพอาจลดลงเล็กน้อยหากเคยติดเชื้อมาก่อน

ผู้ชายก็สามารถฉีดวัคซีน HPV เพื่อป้องกันและลดการแพร่เชื้อได้ วัคซีนมีความปลอดภัยสูง ผลข้างเคียงน้อย มักพบเพียงอาการปวดบริเวณที่ฉีด ทั้งนี้แม้ฉีดวัคซีนแล้วผู้หญิงยังจำเป็นต้องตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูกอย่างสม่ำเสมอ เพราะวัคซีนไม่สามารถกำจัดเชื้อที่มีอยู่แล้วและไม่ครอบคลุมเชื้อทุกสายพันธุ์

ดูแลตัวเองเพื่อลดความเสี่ยง

• - ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งที่มีเพศสัมพันธ์
• - หลีกเลี่ยงการมีคู่นอนหลายคน
• - ลดพฤติกรรมทำลายภูมิคุ้มกัน เช่น สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์
• - ดูแลสุขภาพให้แข็งแรง เพื่อช่วยให้ร่างกายกำจัดเชื้อได้ดี

หลายคนอาจรู้สึกกังวลหรือคิดว่าไม่จำเป็นต้องตรวจเพราะไม่มีอาการ แต่ความจริงแล้วการตรวจคัดกรองไม่ได้น่ากลัวเลย และยิ่งตรวจอย่างสม่ำเสมอก็ยิ่งช่วยดูแลสุขภาพในระยะยาว หากพบเชื้อ HPV ตั้งแต่เนิ่น ๆ แพทย์จะสามารถติดตามและดูแลได้ทันก่อนพัฒนาเป็นหูดหรือมะเร็ง นอกจากนี้หากได้รับวัคซีนร่วมด้วย ก็จะยิ่งช่วยลดความเสี่ยงในการติดเชื้อได้มากขึ้น